Moja włoska l'avventura

W sercu Kalabrii, w jońskiej części prowincji Reggio Calabria, znajduje się jedno z najbardziej urokliwych, iście pocztówkowych miasteczek – Stilo. Malowniczo położona na zboczach góry Consolino, z charakterystyczną budowlą Cattolica di Stilo zaprasza do eksploracji jej zakątków. Zapraszam do przeczytania o tym, co warto zobaczyć w Stilo. Ostatnio mogliście czytać o Pentedattilo, czyli o powrocie do życia niegdyś opuszczonej wioski.

Stilo to miejscowość o średniowiecznych korzeniach, której układ urbanistyczny przypomina schody wykute w kamieniu. Wąskie alejki, kamienne domy o ciemnych fasadach, niewielkie place i liczne schody tworzą niepowtarzalną atmosferę. Właśnie tutaj urodził się wybitny filozof i teolog – Tommaso Campanella, autor utopijnego dzieła Miasto Słońca. Na jego cześć w 1923 roku ustawiono brązowy pomnik na Piazza Carnovale.

Już w X wieku Stilo odgrywało kluczową rolę jako centrum bizantyjskie na południu Kalabrii. Osiedlili się tu mnisi bazyliańscy, którzy przyczynili się do powstania jednego z najważniejszych zabytków Kalabrii – świątyni Cattolica di Stilo. Ten niewielki, ceglasty kościół o planie krzyża greckiego z pięcioma cylindrycznymi kopułami i trzema absydami to arcydzieło architektury bizantyjskiej. Z zewnątrz wyróżnia się sześciennym kształtem i ceglaną strukturą harmonijnie wkomponowaną w skalne podłoże. Wewnątrz zachowały się fragmenty dawnych fresków, a cztery różnorodne kolumny – w tym jedna z arabskim napisem – świadczą o burzliwej historii i wielokulturowości regionu. Po wiekach zaniedbań została odrestaurowana, a prace konserwatorskie zakończono w 1927 roku.

Spacerując po historycznym centrum Stilo, natrafiamy na liczne świątynie, w tym na Duomo di Stilo, zwaną także kościołem macierzystym. To czternastowieczna świątynia wzniesiona na fundamentach starszego, bizantyjskiego kościoła. Po katastrofalnym trzęsieniu ziemi w 1783 roku została przebudowana, zyskując monumentalny ołtarz Caracciola, który do dziś stanowi jej centralny punkt. W środku możemy podziwiać odsłonięte freski wcześniejszej świątyni. Wstęp bezpłatny.

Idąc dalej główną aleją napotykamy na Kościół San Domenico, powstały w XVII wieku, stanowił część rozległego kompleksu dominikańskiego. Niestety, trzęsienie ziemi z 1783 roku niemal całkowicie zniszczyło klasztor, który zawalił się aż do poziomu fundamentów. W 1927 roku świątynia została częściowo odbudowana, choć jej dach uległ kolejnemu zniszczeniu.

Położona tuż przy kościele San Domenico – Porta Stefanina, była jedną z pięciu głównych bram miejskich. Jej obecna forma pochodzi z XVII wieku. Nazwa „Stefanina” odnosi się do sąsiedztwa z dawnym klasztorem Santo Stefano del Bosco, którego terytorium graniczyło z tym fragmentem murów.

Warto również zobaczyć barokowe Fontanny Delfinów, znane jako „Gebbia”, wykonane z granitu w stylu inspirowanym sztuką arabską.

W „nowszej” części miasta znajduję się Opactwo San Giovanni Therestis. Wyróżnia się charakterystyczną sylwetką z dwiema wieżami-dzwonnicami. Zostało wzniesione w 1625 roku przez mnichów i konsekrowane w 1662 roku. Wnętrze kościoła przechowuje relikwie św. Jana Therestisa – patrona opactwa, czczonego przez lokalną wspólnotę.

Na wzgórzach góry Consolino, ponad miasteczkiem, znajdują się pozostałości zamku Stilo z XI wieku. Zamek Normanów, usytuowany na szczycie góry Consolino, został wzniesiony w XI wieku na polecenie Rogera I – normańskiego hrabiego Kalabrii. W XVI wieku zamek został poważnie uszkodzony przez wojska francuskie walczące z cesarzem Karolem V. Do dziś zachowały się fragmenty murów obronnych, baszt oraz bramy wjazdowe. Zamek łączy się z Cattolicą ścieżka oznaczona 14 stacjami Via Crucis – doskonałą propozycją dla miłośników pieszych wędrówek.

Wzgórza wokół Stilo to nie tylko przestrzeń historyczna, ale również raj dla wspinaczy. Zbocza góry Consolino, w tym Grotta Monte Consolino, oferują jedne z najpiękniejszych tras wspinaczkowych w południowych Włoszech – dostępne niemal przez cały rok, także w trudniejszych warunkach pogodowych.

W sierpniu odbywa się tu Palio di Ribusa – barwna inscenizacja historyczna przypominająca dawne jarmarki i turnieje rycerskie. Przedstawiciele dawnych casali (dzisiejszych gmin: Pazzano, Carini, Riace, Stignano i Guardavalle) rywalizują w średniowiecznych strojach, przywracając do życia ducha przeszłości.

W okolicach Stilo również nie brakuje niezwykłych miejsc. W gminie Pazzano znajduje się sanktuarium Monte Stella – grota wykuta w skale, poświęcona Matce Bożej, będąca miejscem modlitwy i kontemplacji w harmonii z naturą.

Poniżej mapka z zaznaczonymi ważnymi punktami zwiedzania, wraz z informacją o parkingu:

Stilo to miejsce, w którym przeszłość nie tylko opowiada historię, ale i nadal żyje rytmem codzienności, łącząc tradycję, duchowość i przyrodę w jedno z najbardziej fascynujących doświadczeń, jakich dostarczyć może Kalabria.

Zapraszam do czytania ostatnich wpisów o regionie Kalabrii:
1. Scilla – między mitologią a morzem
2. Pizzo. Podróż na zachodnim brzegu Kalabrii
3. Pentedattilo, czyli o powrocie do życia niegdyś opuszczonej wioski