Moja włoska l'avventura

W Lagunie Weneckiej, pomiędzy Murano a Torcello, znajduje się wyspa Burano, znana z malowniczych, kolorowych fasad domów. Jednak barwne budynki to tylko jeden z elementów, które przyciągają tu odwiedzających. Burano słynie także z wielowiekowej tradycji koronkarstwa, która od wieków stanowi dumę mieszkańców i przyciąga turystów z całego świata.

Wyspę zamieszkuje około 3000 mieszkańców. Połączona jest mostem z wyspą Mazzorbo. Burano to jednak coś więcej niż tylko wyspa – w rzeczywistości jest archipelagiem. Kiedy spojrzysz na nią z lotu ptaka, dostrzeżesz, że składa się z czterech mniejszych wysepek, co sprawia, że – podobnie jak Wenecja – podzielona jest na jednostki zwane sestieri. San Mauro, Giudecca, San Martino Sinistra, San Martino Destra oraz Terranova to pięć obszarów administracyjnych, na które dzieli się Burano.

Skąd wzięły się te kolorowe domy? Ich historia sięga czasów, gdy Burano zamieszkiwali głównie rybacy. Od wieków malowali swoje domy na intensywne, różniące się od siebie kolory, aby z łatwością rozpoznać je z daleka. Wracając łodzią z połowów, zwłaszcza przy gęstej lagunowej mgle, mogli bez trudu odnaleźć właściwy dom. Barwne fasady stanowiły więc nie tylko ozdobę, ale także praktyczny punkt orientacyjny, ułatwiający bezpieczny powrót do rodziny.

Ta niewielka, lecz niezwykle urokliwa wyspa kryje wiele skarbów wartych odkrycia. Część z nich przywołuje pamięć o świetności i bogatej historii Republiki Weneckiej. Zwiedzanie Burano warto rozpocząć od głównego placu – Piazza Galuppi – będącego sercem życia wyspy i doskonałym punktem wypadowym do dalszych spacerów. Stąd można wyruszyć na odkrywanie najciekawszych miejsc, muzeów i lokalnych atrakcji. Oto, co warto zobaczyć w Burano, niezależnie od tego, czy planujecie krótki spacer, jednodniowy wypad czy weekendowy pobyt.

Kiedy znajdziemy się przy Piazza Galuppi nie sposób nie zauważyć Muzeum Koronki, które mieści się w gotyckim pałacu, w historycznej siedzibie Szkoły Koronkarstwa w Burano. Szkoła została założona w 1872 roku z inicjatywy hrabiny Adriany Marcello, której celem było ocalenie i odrodzenie wielowiekowej tradycji tworzenia wyjątkowych koronek. W czasach Republiki Weneckiej, znanej jako Serenissima, koronki z Burano były symbolem luksusu – kobiety z najwyższych sfer z dumą nosiły bogato zdobione stroje ozdobione tą misterną dekoracją.

Po zamknięciu szkoły budynek przeszedł renowację i został przekształcony w przestrzeń muzealną. W 1981 roku oficjalnie otwarto tu Muzeum Koronki. Dziś można podziwiać ponad sto unikatowych eksponatów pochodzących z bogatych zbiorów szkoły oraz cenne przykłady weneckiej produkcji koronczarskiej od XVI aż po XX wiek.

Muzeum to nie tylko wystawa – odwiedzający mają również wyjątkową okazję na własne oczy zobaczyć, jak powstaje koronka, obserwując pracę mistrzyń koronkarstwa, które wciąż kultywują tę tradycję. Dodatkowo funkcjonuje tu archiwum otwarte dla badaczy i pasjonatów historii, stanowiące bezcenne źródło wiedzy. Przechowywane są w nim rysunki, fotografie oraz różnorodne świadectwa ikonograficzne dokumentujące rozwój tej niezwykłej sztuki.

Po przeciwnej stronie Piazza Galuppi wznosi się kościół San Martino. Kościół sięga swoimi korzeniami aż około roku 1000 i już z zewnątrz wyróżnia się nietypowym układem – nie posiada głównego wejścia. Do wnętrza wchodzi się bocznymi drzwiami, które pochodzą z czasów renesansu i znajdują się w pobliżu kaplicy św. Barbary.

Świątynia ta, należąca do parafii poświęconej św. Marcinowi, jest niewielkim arcydziełem architektury sakralnej, w którym można podziwiać kilka cennych dzieł sztuki. Nieopodal świątyni wznosi się charakterystyczna dzwonnica – słynny Krzywy Dzwonnica Burano (Campanile Storto). Została wzniesiona w XVII wieku na konstrukcji wspieranej przez system pali wbitych w podmokłe, niestabilne podłoże laguny weneckiej. Z biegiem lat grunt stopniowo osiadał, co spowodowało widoczne przechylenie całej struktury – dziś jej odchylenie od pionu wynosi około 1,83 metra.

Dzwonnica ma wysokość 53 metrów i została zaprojektowana na planie kwadratu. Łączy w sobie elementy architektury renesansowej i neoklasycystycznej, co nadaje jej harmonijny, elegancki wygląd. Na przestrzeni wieków wielokrotnie przechodziła prace konserwatorskie i częściowe przebudowy, szczególnie w partiach górnych, aby wzmocnić konstrukcję i ograniczyć dalsze pochylanie się wieży.

Nieodłącznym symbolem dzwonnicy był dawniej posąg anioła, który górował nad szczytem wieży, stanowiąc punkt orientacyjny dla rybaków i mieszkańców wyspy. Niestety, w 1867 roku podczas gwałtownej burzy figura została strącona przez wichurę i uległa zniszczeniu. W jej miejscu umieszczono prosty żelazny krzyż, który wieńczy konstrukcję do dzisiaj.

Pomimo swojej pochylonej sylwetki, dzwonnica nie ustępuje urokiem i sławą bardziej znanym budowlom – stanowi nieodłączny element krajobrazu Burano i jedno z najchętniej fotografowanych miejsc na wyspie.

Na głównym placu Burano można podziwiać posąg Baldassare Galuppiego – słynnego kompozytora. Rzeźbę wykonał Remigio Barbaro, uznany artysta pochodzący właśnie z tej wyspy.

W okolicach placu, tuż obok kościoła, rozstawione są liczne stoiska z pamiątkami – można tu znaleźć wyroby z koronki, kolorową ceramikę czy drobne upominki w bardzo przystępnych cenach. Zaledwie kilka kroków dalej, na sąsiedniej ulicy, w każdą środę rano odbywa się lokalny targ, na którym mieszkańcy zaopatrują się w świeże produkty. W pobliżu mieści się także targ rybny – miejsce, gdzie można zobaczyć bogaty wybór ryb i owoców morza typowych dla laguny weneckiej.

Jednym z najbardziej malowniczych punktów widokowych na całej wyspie jest tzw. „Tre Ponti”, czyli „Trzy Mosty”. To wyjątkowa drewniana konstrukcja, która w jednym miejscu łączy dwa kanały oraz trzy najbarwniejsze ulice Burano. Spacerując po tym moście, można podziwiać zachwycającą panoramę wielokolorowych fasad i leniwie przepływających łodzi – obraz, który stał się ikoną wyspy.

Jeśli planujesz coś zjeść, warto wiedzieć, że Burano jest znane z potraw z owoców morza, spośród których największą sławą cieszy się „risotto di gò”. To danie przygotowuje się na wywarze z ryby zwanej „gò”, charakterystycznej dla laguny weneckiej, znanej w innych regionach Włoch jako „ghiozzo”. Restauracje na wyspie, słynące z wysokiego poziomu obsługi, jednocześnie zachowują ducha dawnych trattorii Burano, gdzie nadal serwuje się świeże i wyjątkowo smaczne owoce morza.

Czy wszystkie domy na kolorowym Burano rzeczywiście są kolorowe? Wcale nie! W tym domu czas zatrzymał się na początku XX wieku – to dom Remigio Barbaro, franciszkanina i rzeźbiarza, który pragnął, by pozostał urządzony tak, jak za jego życia. To miejsce pozwala zobaczyć prawdziwe Burano, z dala od utartych szlaków turystycznych. Rzeźbiarz, który ostatnie lata życia spędził w towarzystwie swojego kanarka, korzystał jedynie z kilku elektrycznych urządzeń i gotował wyłącznie na kominku. W domu znajduje się imponująca kolekcja rzeźb, obejmująca 70 lat twórczości artystycznej, którą mogą podziwiać odwiedzający.

Jak dotrzeć do Burano?
Aby dotrzeć na Burano z Wenecji, wystarczy wsiąść w vaporetto linii nr 12, które odpływa z przystani Fondamente Nove na północnym brzegu miasta. Rejs trwa około 40–45 minut i po drodze zatrzymuje się na Murano oraz Mazzorbo. Bilet jednorazowy kosztuje 9,50 euro i można go kupić w kasie lub automacie ACTV na przystani. Vaporetto kursuje co 20–30 minut w ciągu dnia, ale w sezonie warto przyjść wcześniej, bo kolejki bywają spore. To najprostszy i najprzyjemniejszy sposób, aby podziwiać lagunę i dotrzeć prosto do kolorowego Burano.

Burano to miejsce, które warto odkrywać powoli – spacerując, smakując i zanurzając się w niezwykłym kolorycie i historii wyspy.

Ciao!

Zapraszam do zapoznania się z ostatnimi wpisami:
1. „Stromboli – ziemia boga”
2. Śladami przeszłości w Ruvo di Puglia
3. Stilo. Perełka romanizmu kalabryjskiego
4. Pizzo. Podróż na zachodnim brzegu Kalabrii
oraz do wpisu dotyczącego innej weneckiej wyspy:
5. Wyspa San Lazzaro degli Armeni w Wenecji
6. Dzielnica żydowska w Wenecji, czyli jak narodziło się getto