Moja włoska l'avventura

Wśród imponujących skarbów historycznych i bogatej architektury barokowej Barletta zdołała uchronić się przed najazdem masowej turystyki, zachowując jedne z najbardziej wyjątkowych i rozpoznawalnych zabytków całego Półwyspu Apenińskiego. Znana jako „miasto wyzwania” – na pamiątkę legendarnego pojedynku włoskich i francuskich rycerzy z XVI wieku – zachowała autentyczny urok apulijskich miasteczek, gdzie wciąż można poczuć atmosferę dawnych czasów i powolny rytm starych tradycji.

Barletta leży w północnej części Apulii, mniej więcej w połowie drogi między Bari a Foggią. Z populacją liczącą około 90 000 mieszkańców, tworzy wraz z Andrią i Trani stolicę prowincji BAT (Barletta-Andria-Trani), oficjalnie powołanej w 2004 roku. Położone przy południowo-zachodnim krańcu Zatoki Manfredonia, miasto rozciąga się naprzeciw imponujących szczytów Gargano. Jego wybrzeże łączy skaliste fragmenty z szerokimi pasmami drobnego piasku, oblewanymi czystymi, turkusowymi wodami, wielokrotnie nagradzanymi prestiżową Błękitną Flagą.

Barletta może poszczycić się bardzo dawnym rodowodem, jednak swój największy rozkwit i prestiż osiągnęła w czasach średniowiecza. Jej terytorium przez wieki było areną sporów i przechodziło pod panowanie różnych rodów szlacheckich, wśród których szczególne miejsce zajmuje potężna postać Fryderyka II.

Co warto zobaczyć?

Usytuowana przy placu o tej samej nazwie, Porta Marina to jedyna zachowana spośród siedmiu dawnych bram wjazdowych prowadzących do Barletty.
Wzniesiona w stylu barokowym, wyróżnia się dwiema fasadami z ozdobnym łukiem zwieńczonym herbem Burbonów oraz dekoracyjnymi emblematami i inskrypcjami wyrzeźbionymi po bokach.

Zamek normański to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Barletty – imponująca budowla militarna wzniesiona w XI wieku, początkowo pełniąca funkcję strażnicy i fortecy obronnej przed najazdami. Na przestrzeni wieków przeszedł liczne przebudowy, a za czasów Fryderyka II Hohenstaufa służył jako prywatna rezydencja, wzbogacona o cenne elementy architektoniczne i dekoracyjne. Ostateczny kształt nadano mu dopiero w XVI wieku na rozkaz hiszpańskiego monarchy Karola V. Potężna konstrukcja z jasnego kamienia wapiennego ma plan czworoboku z czterema charakterystycznymi pięciobocznymi bastionami przypominającymi groty włóczni. Dziś wewnątrz zamku mieszczą się Muzeum Miejskie, Biblioteka Miejska oraz unikalna XIII-wieczna rzeźba Fryderyka II – jedyny zachowany posąg przedstawiający cesarza, który wywarł ogromny wpływ na historię regionu.

Katedra Santa Maria Maggiore to prawdziwe arcydzieło architektury, które majestatycznie góruje nad historycznym centrum miasta, roztaczając aurę mistycyzmu.

Świątynię wzniesiono w XII wieku na fundamentach wczesnochrześcijańskiego sanktuarium, a w XIV wieku rozbudowano, harmonijnie łącząc elementy stylu romańskiego i gotyckiego. Fasada, odpowiadająca trójnawowemu układowi wnętrza, zachwyca okazałym renesansowym portalem, gotycką rozetą oraz smukłą dzwonnicą wznoszącą się po północnej stronie budowli. W środku można podziwiać surowe, a zarazem wyrafinowane dekoracje, imponującą podziemną kryptę z reliktami dawnej świątyni oraz kolekcję obrazów, zabytkowych mebli i sakralnych rzeźb.

Bazylika Grobu Świętego to jedno z najważniejszych sanktuariów w regionie i miejsce kultu, które zdecydowanie warto zobaczyć. Świątynię wzniesiono w XII wieku, a następnie odnowiono w czasach panowania Andegawenów. Usytuowana w strategicznym punkcie przecięcia Via Francigena Adriatica i drogi prowadzącej do Canosy, od wieków stanowiła kluczowy przystanek dla pielgrzymów zmierzających z portu w Barletta do Jerozolimy. Nie bez powodu jej orientacja zwrócona jest ku wschodowi, co symbolizuje silną więź miasta z Grobem Chrystusa. Do dziś bazylika pozostaje miejscem, z którego wyruszają procesje religijne i najważniejsze obchody miejskie.

Tuż obok bazyliki Grobu Świętego stoi Kolos Barletty – monumentalny, około pięciometrowy posąg z brązu, znany także jako „Olbrzym”. Przez długi czas sądzono, że przedstawia cesarza Herakliusza, jednak najnowsze badania historyków i historyków sztuki skłoniły się ku bardziej wiarygodnej teorii. Według nich rzeźba ukazuje wschodniorzymskiego cesarza Teodozjusza II w wieku trzydziestu ośmiu lat, co potwierdzają charakterystyczne elementy fryzury, stroju oraz gotycki klejnot w diademie, nawiązujący do jego matki Elii Eudoksji. Prawdopodobnie posąg został odnaleziony w XIII wieku w trakcie wykopalisk zleconych przez Fryderyka II w Rawennie, a następnie przewieziony do Barletty, by podnieść rangę i prestiż miasta.

W centrum Barlety mieści się Teatro Curci – okazały gmach z XIX wieku, wzniesiony ku czci wybitnego muzyka pochodzącego z tego miasta, Giuseppe Curciego. Stanowi znakomity przykład apulijskiej architektury neoklasycystycznej i bywa nazywany „małym San Carlo”, ponieważ nawiązuje do słynnego teatru w Neapolu. Jego elegancka elewacja z kolumnami zwieńczonymi tympanonem prowadzi do sali, którą zdobią kunsztowne stiuki i wysmakowane freski. Wnętrze mieści około pięciuset widzów.

Wzniesiony w XVI wieku Palazzo della Marra od dziesięcioleci pełnił funkcję okazałej siedziby wpływowych rodów arystokratycznych i stanowi wyjątkowy przykład barokowej architektury w tym regionie. Po gruntownej renowacji zakończonej w 1958 roku w jego murach mieści się galeria poświęcona twórczości Giuseppe De Nittisa – malarza pochodzącego z Barletty, przyjaciela Degasa i Maneta, a zarazem jednej z kluczowych postaci włoskiego impresjonizmu. W zbiorach galerii znajduje się około dwustu dzieł, w tym obrazy i szkice, które po śmierci artysty przekazała miastu jego żona, Leontine Gruvelle.

Barletta, zwana „miastem wyzwania”, zachowała autentyczny urok apulijskiego miasteczka, skutecznie opierając się masowej turystyce. Położona nad Zatoką Manfredonia, słynie z pięknych plaż i imponujących zabytków, w tym średniowiecznego zamku normańskiego z czasów Fryderyka II, potężnej katedry Santa Maria Maggiore oraz Bazyliki Grobu Świętego – dawnego punktu pielgrzymek. W centrum miasta warto zobaczyć monumentalnego Kolosa Barletty oraz elegancki Teatro Curci, inspirowany neapolitańskim San Carlo. Miłośników sztuki przyciąga Palazzo della Marra z bogatą kolekcją dzieł impresjonisty Giuseppe De Nittisa. Spacerując po historycznych ulicach, można odkryć także urokliwy kościół Sant’Andrea i poczuć atmosferę dawnych czasów, która w Barlecie przetrwała do dziś.

Barletta to miasto, które najlepiej odkrywać niespiesznie, pozwalając sobie na zanurzenie w jego atmosferze. Każdy zakątek opowiada tu historię – nie poprzez spektakularne atrakcje, ale poprzez sugestywne detale, ciszę i obecność przeszłości. To miejsce, które nie narzuca się, ale pozostaje w pamięci na długo.

Ciao!

Zapraszam do czytania innych wpisów dotyczących Apulii:
1. Apulia. Ukryte piękno włoskiego południa. Część 1
2. Apulia. Ukryte piękno włoskiego południa. Część 2
3. Apulia. Ukryte piękno włoskiego południa. Część 3
4. Trani – kolejna apulijska perła
5. Śladami przeszłości w Ruvo di Puglia
6. Castel del Monte – tajemnica zaklęta w ośmiokącie
7. Jovis Natio czyli Giovinazzo
8. Ceglie Messapica – poza głównym turystycznym szlakiem
9. Massafra – dwa wąwozy, jedno miasto
10. Gravina in Puglia