Moja włoska l'avventura

W abruzyjskich krajobrazach znajduje się wiele górskich miasteczek, które wyróżniają się położeniem, historią lub architekturą, takich jak Santo Stefano di Sessanio czy Castelvecchio Calvisio. W prowincji L’Aquila położone jest jednak także miasteczko Aielli. Wyróżnia się ono tym, że od 2019 roku co roku odbywa się tam Międzynarodowy Festiwal Borgo Universo, którego efektem są murale powstające w przestrzeni miejskiej – na budynkach użyteczności publicznej, ale także, a może przede wszystkim, na prywatnych domach. Podczas tego festiwalu, ale także przez pozostałą część roku miasto żyje muralami.

Aielli to niewielkie miasteczko w regionie Marsica, w prowincji L’Aquila, położone na wysokości 1030 m n.p.m., w otoczeniu gór Regionalnego Parku Przyrody Sirente-Velino. Z miasta rozciąga się widok na równinę Fucino, dawniej zajmowaną przez jezioro (którego proces osuszania zakończył się w 1878 roku), a dziś będącą ważnym obszarem rolniczym. Samo miasto zamieszkuje około 1370 mieszkańców (dane z 2023 roku), którzy mieszkają w dwóch częściach miasta: Aielli Alto i Aielli Stazione.

Borgo Universo – wspaniały festiwal

Borgo Universo to projekt powstały w 2017 roku jako połączenie sztuki ulicznej i astronomii, mające na celu opowiedzenie historii miasteczka oraz jego szczególnej relacji z kosmosem. Początkowo obejmował kilka murali inspirowanych tematyką astronomiczną, jednak z czasem przekształcił się w pełnoprawny festiwal, który od 2019 roku rozwija się regularnie, przyciągając artystów i odwiedzających z całych Włoch i Europy.

Przełomowym momentem był pierwszy mural zrealizowany w 2018 roku, inspirowany powieścią Fontamara Ignazia Silonego. Autorem dzieła był Allega, czyli Andrea Parente, artysta pochodzący z regionu Marsica. To właśnie ta praca zapoczątkowała proces twórczy, który diametralnie zmienił wizerunek Aielli i przyczynił się do jego ogólnokrajowej rozpoznawalności.

Dziś przestrzeń miejska Aielli funkcjonuje jako otwarte muzeum, dostępne przez cały rok. Na murach budynków publicznych i prywatnych domów powstały dziesiątki murali, rzeźb i instalacji – obecnie jest ich około czterdziestu, a kolejne pojawiają się z każdą edycją festiwalu. Wśród najbardziej rozpoznawalnych prac znajdują się dzieła międzynarodowych artystów, takich jak Okuda czy hiszpański twórca San Miguel.

Borgo Universo odegrało również ważną rolę w symbolicznym odrodzeniu miejscowości po doświadczeniach trzęsienia ziemi, wykorzystując sztukę jako narzędzie odbudowy tożsamości i przestrzeni wspólnej. Pod artystycznym kierownictwem PalomArt wydarzenie od samego początku cieszyło się dużym zainteresowaniem – już pierwsza edycja przyciągnęła kilka tysięcy osób w ciągu zaledwie kilku dni.

Ferraglia – drugie życie

Tuż za pierwszym muralem Fontamara, obok wieży Gwiazd, znajduje się mały placyk, na którym znajduje się osobliwa wystawa 13 prac.

Współczesny świat zna zjawisko trudności w rozstawaniu się z przedmiotami, które utraciły swoją pierwotną funkcję lub przestały być potrzebne. Jednocześnie w kulturze rzeczy jednorazowych funkcjonuje pojęcie trwałości funkcjonalnej – tendencji do postrzegania obiektów wyłącznie przez pryzmat ich podstawowego zastosowania. Tymczasem przedmioty mogą mieć więcej niż jedno życie: to, co pozornie bezużyteczne, może stać się nośnikiem nowego sensu i nowej formy.

Z takiego sposobu myślenia wyrasta idea ponownego wykorzystania materiałów i nadawania im nowego znaczenia. W prezentowanej wystawie centralnym motywem staje się książka – przedmiot wyjątkowy, który po otwarciu zaprasza do przekroczenia granic codzienności i wejścia w przestrzeń nieznanego. Prace powstałe z materiałów pochodzących z recyklingu są hołdem dla czytania jako aktu odkrywania i spotkania z cudzym doświadczeniem.

Jak mówi przysłowie Bantu, rzeczy, których nigdy nie widzieliśmy, znajdują się tam, gdzie jeszcze nie dotarliśmy. Książka umożliwia właśnie taką podróż. Czytanie staje się więc formą lotu – a do uniesienia się ponad codzienność wystarczy otworzyć pierwszą stronę.

Torre delle Stelle – Wieża Gwiazd

W górnej części Aielli znajduję się średniowieczna wieża, pełniąca dziś funkcję obserwatorium astronomicznego. Torre delle Stelle, poświęcona dwóm astronomom pochodzącym z Aielli – Filippo Angelittiemu i Vincenzo Tedeschiemu – jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych obiektów w miejscowości oraz popularnym celem wizyt turystycznych i edukacyjnych z całych Włoch.

Związek Aielli z astronomią sięga XIX wieku i postaci Filippo Angelittiego, urodzonego tu w 1856 roku. Tradycja ta kontynuowana jest do dziś właśnie w Wieży Gwiazd, która obecnie uznawana jest za najwyżej położone obserwatorium astronomiczne w środkowych Włoszech. Na trzech kondygnacjach obiektu mieszczą się Muzeum Nieba, planetarium, biblioteka astronomiczna oraz przestrzenie przeznaczone na spotkania i działalność edukacyjną.

Torre delle Stelle oferuje bogaty i regularnie aktualizowany program wydarzeń: od obserwacji Słońca i nocnego nieba, przez pokazy w planetarium, po warsztaty, spacery astronomiczne i zajęcia laboratoryjne.

Na Piazza Filippo Angelitti znajduje się brązowy pomnik, odsłonięty w 1989 roku i poświęcony właśnie Filippo Angelittiemu, włoskiemu astronomowi pochodzącemu z Aielli. Monument przedstawia twarz uczonego otoczoną dynamiczną kompozycją orbit i planet, nawiązującą do jego badań nad kosmosem.

Jeżeli chcielibyście dowiedzieć się więcej na temat poszczególnych murali i innych form sztuki w ramach Festiwalu Borgo Universo, odwiedźcie tą stronę.

Czy podobał Wam się ten wpis?

Ciao!

Zapraszam do ostatnich wpisów:
1. Bernina Express – osobliwa podróż z Włoch do Szwajcarii
2. Wenecja – miejsca m(nie)j znane. Część 1
3. Wenecja – miejsca m(nie)j znane. Część 2

A także świątecznych:
1. Boże Narodzenie w Abruzji
2. Boże Narodzenie w Lombardii
3. Boże Narodzenie w Kampanii
4. Boże Narodzenie w Apulii
5. Boże Narodzenie w Molise
6. Boże Narodzenie w Marche
7. Boże Narodzenie w Umbrii
8. Boże Narodzenie w Basilicacie
9. Boże Narodzenie w Emilii-Romanii
10. Boże Narodzenie w Trydencie-Górnej Adydze
11. Boże Narodzenie w Dolinie Aosty (Valle d’Aosta)